Η νέα ηγεσία στους φιλελεύθερους-μεταρρυθμιστές 2.0


των Αθηνά Δράκου και Ολύμπιου Ράπτη | Protagon

Στο προηγούμενο μέρος επισημάναμε την πρόκληση για τους μελλοντικούς ηγέτες του φιλελεύθερου-μεταρρυθμιστικού χώρου της εφαρμογής μιας καινοτόμου προσέγγισης απωλεσθέντων και νέων υποστηρικτών μακριά απο το μοντέλο του ηγέτη-«αστέρι». Τι ακριβώς όμως θα συνιστούσε καινοτομία στον χώρο αυτό;

Ο φιλελεύθερος χώρος εξυμνεί την ατομική ευθύνη έκφρασης και προώθησης καινοτόμων προτάσεων («μην τα περιμένουμε όλα από το κράτος-πατερούλη»). Παρ’όλα αυτά, αντί της ανάδειξης π.χ. ενός ερευνητή και ενός εξωστρεφούς μικροεπιχειρηματία που θα μιλήσουν για ακομμάτιστα πανεπιστήμια, σύνδεση της έρευνας και της τεχνολογίας με την παραγωγή και απελεύθερωση της οικονομίας και του εμπορίου, η έμφαση περιορίστηκε στην ανάδειξη της  πορείας, επιτευγμάτων και θέσεων του πολιτικού ηγέτη-«αστέρι». Με στραμμένα τα φώτα της δημοσιότητας στον ηγέτη όμως καταλήγουμε στον υπεραπλουστευτικό και αναχρονιστικό ορισμό του κάθε κόμματος ως «το κόμμα του Μάνου», «της Μπακογιάννη» ή «του Τζήμερου», αντί του επιδιωκόμενου – κόμματα «της παραγωγικής και εξωστρεφούς οικονομίας», «της βιώσιμης ανάπτυξης» και της «διεθνώς ανταγωνιστικής εκπαιδευτικής/ακαδημαϊκής κοινότητας».

Βρισκόμαστε σε ένα κομβικό σημείο. Από τη μία οι υποψήφιοι ηγέτες που «δεν είπαν ποτέ ψέμματα» και μπορούν να «κοιτάζουν στα μάτια» εξηγώντας τις θέσεις του κόμματος στα media, στα κομματικά συνέδρια και στις διάφορες ομιλίες ανά την περιφέρεια (η πεπατημένη, top down διαδικασία). Από την άλλη τα κόμματα που θα βασίζονται σε μία συμμετοχική πλατφόρμα, ένα είδος “opengov”, όπου ο ηγέτης δεν αποτελεί το «αστέρι» αλλά οργανώνει και προωθεί την ανάδειξη των  «αστεριών» (στελέχη και συγκεκριμένες μεταρρυθμιστικές προτάσεις), ενώ ταυτόχρονα θα ευνοεί την  άμεση και ενεργή συμμετοχή μέσω της διενέργειας τακτικών και έκτακτων εσωκομματικών δημοψηφισμάτων σε μία ανεξάντλητη λίστα διαφόρων ζητημάτων, όπως π.χ. από το δικαίωμα υιοθέτησης από ομοφυλόφιλα ζευγάρια και την κατεδάφιση των αυθαιρέτων μέχρι την εκμετάλλευση κοιτασμάτων ευγενών μετάλλων στην Β. Ελλάδα και την εκλογική σύμπραξη με άλλα κόμματα (συνδυασμός top down και bottom up).

Σε άρθρο του Economist για την πτωτική τάση συμμετοχής στα κόμματα ανά την Ευρώπη (αναδημοσιεύτηκε Καθημερινή, 4/8/12) γίνεται λόγος για τους «αιωρούμενους υπερενημερωμένους ψηφοφόρους», που «αντί να προσπαθούν να κατανοήσουν τις προγραμματικές δηλώσεις των κομμάτων, επιδιώκουν να στρέψουν τα κόμματα στις δικές τους θέσεις και απόψεις». Ας πάρουμε για παράδειγμα το πολεοδομικό, ως την επιτομή της διαφθοράς λόγω της πολυνομίας και των αντιφατικών διατάξεων. Πως αντικαθίσταται το υπάρχον χάος από ένα συνεκτικό και σύγχρονο νομικό και διοικητικό πλαίσιο; Υπάρχουν μοντέλα ξένων χωρών τα οποία να μπορούν να αποτελέσουν βάση συζήτησης; Καμία ομιλία  κανενός αρχηγού δεν είναι αποτελεσματική αν δεν συνδυαστεί με έναν ανοιχτό διάλογο με τους αρχιτέκτονες, πολεοδόμους, νομικούς, περιβαλλοντολόγους, policy makers και πολίτες που έχουν πρακτικές – και ενδεχομένως αντικρουόμενες – ιδέες για αυτή την μετάβαση. Το πιο σημαντικό, ο διάλογος να μην είναι για τον διάλογο αλλά αντίθετα να καταλήγει σε απτές, δεσμευτικές προτάσεις για το ίδιο το κόμμα.

Το συμπέρασμα είναι ότι η οργανωτική προσπάθεια προώθησης της άμεσης συμμετοχής αντί της αντιπροσώπευσης απαιτεί ένα sui generis τύπο ηγέτη/ηγεσίας, πρωτόγνωρο σίγουρα για τα ελληνικά δεδομένα. Πέρα λοιπόν από τις θέσεις και την διαδρομή του υποψήφιου ηγέτη κριτήριο ανάδειξης θα πρέπει επίσης να είναι η ικανότητα αξιοκρατικής διαχείρισης και ανάδειξης ανθρωπίνων πόρων και ιδεών σε μεγάλη κλίμακα από όπου και αν προέρχονται, εντός ή εκτός κόμματος, εντός ή εκτός Ελλάδος. Η εφαρμογή ενός τέτοιου μοντέλου ηγεσίας όπου ο ηγέτης έχει τον ρόλο του οργανωτή-manager αναδεικνύοντας τα «αστέρια» (στελέχη και ιδέες) είναι αναμφισβήτητα δύσκολη και με μεγάλο ρίσκο. Αλλά η ανάληψη ρίσκου και η επιβράβευση του δεν είναι η πεμπτουσία του φιλελευθερισμού;

*H Αθηνά Δράκου είναι περιβαλλοντολόγος, υπεύθυνη για τον σχεδιασμό και υλοποίηση προγραμμάτων για την προώθηση επιστημονικής γνώσης στο Εθνικό Κέντρο Ωκεανογραφίας στην Μεγάλη Βρετανία.
*Ο Ολύμπιος Ράπτης είναι διεθνολόγος – σύμβουλος πολιτικής επικοινωνίας στο Βέλγιο με ειδίκευση στην ευρωπαϊκή δημόσια διοίκηση και τα χρηματοοικονομικά.

Διαβάστε το στο Protagon.gr

About these ads

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s